محمد بخشي  اؤز ترجمه حاليندا بئله يازير     (بيوگرافي استاد ميرزامحمد بخشي)


"متوسط ايکينجی بير خانواده ده 1308نجی ايلده اهرين ورزقان بخشی نين يوز ائولی ديزج صفرعلی کندينده دنيايه گوز آچديم.

آتام منيم آديمی محمد قويدو يئددی ياشيندا ايديم کی ورزقاندا اولان تکجه بير ابتدائی مدرسه يه يوللانديم.

مدرسه ده ياخشی نمره لر آليرديم وهميشه معلم لرين تشويقی ايله اوز به اوز اولوردوم.

ياواش- ياواش اطرافيمدا اولان شئی لردن و منظره لردن اعتناء سيز کئچميرديم ابتدائی نين اوچونجو کلاسيندا ايديم کی شعره طرف چکيلديم.

اولده داغ – داشين و طبيعتين وصفينده قوشمالار يازيرديم و سونرا اجتماعی و ادبی شعرلر يازماغا باشلاديم،چاليشيرديم کی ادب پرور انسانلارلا گوروش ائله ييم تا بو يول ايله بيليگيمه آرتيريم.


اونون طبعينی سيناماق اوچون احساسلی بير شعرين نمونه اوچون بوردا يازيريق:

تئل اولسون

دوستوم بيرگون دئدی بيرسفريم وار

همسفرلر گره ک اهل دل اولسون

ادبلی اگلشين ادبلی دورسون

ايستر آرخاسيندا دوران ائل اولسون

چيخاق بير داغلارا دره ک گول چيچک

طبيعت ائله ميش داغلارا بزه ک

شرف دن دانيشاق،انسانی گزه گ

بولبول چهچهه وورسون باغلار گول اولسون

قوناقيم وار شعر و سخن استادی

دانيشيغيندا وار سوزونون دادی

شعرلری ياتانلاری اويادی

ايسته ر ياتان کاهل اولسون وئل اولسون

مقصد "اهريميزدير" گوزل باغی وار

آرازدان اويانا قانلی ياغی وار

دئييرلر داغلاردا آوو آياغی وار

گزيرلر هئی دومان اولسون يئل اولسون

داغلاردا اوخويور چولون قوشلاری

گويه باش قالديريب توت آغاجی

گول چيچک آچيبدير يارياماجلاری

دره لردن شر- شر آخان سئل اولسون

طبيعت اوغلويام سئوه ره م مهمان

انسان گره ک اولسون واقعده انسان

"بخشی" آرزو ائديرم مدام خدادان

صبا اسسين دالقالانان تئل اولسون


منبع كتاب ادبيات اوجاقي

قره داغ

سوسنلی سونبوللی گوللی میشه لی هر یرده دییلر آد ین قـــره داغ

ایگیدین مـــــــرد اولی اوبان وفالی بیرلشیب ایل اوبان یادین قــره داغ

مرکز اوزومـــــــــــــدل اولوب ورزقان آرپاسی بوغداسی مرجیسی تالان

هــــر ییره پایلییر یرالما سوغــــــــان گورمه لیدور هر اویااغین قــره داغ

ورزقــــــــــــانین یانی دیــــزه لللی چوللی بنفشه لی گوللی چیچکلی

صومـــــــدیل جوانی الی صــــــنعتلی باش قوزاییپ بوغدا داغین قره داغ

پیر سقـــــــادان آخیر اهرین چــــــایی تمام گول چیچکدی بهـــاری یایی

کامتالین داغینــــــــدا وار مومـــــیایی او اولاللار اوچــــــولارین قــره داغ

ایل اوـــــان بزییر ییـــلاقی داغـــی جننت اوخشویار ایرینین باغـی

اوخـــاریا گلسن سن آخشـــام چاغی اوزه گولر آلــــــمالارین قـــره داغ

کاســـــــینین کوشنی بهشــــته بنزر گویجه سلطان یرین آغ قویون بزر

ورزقـــان یرینده آت گامیش گــــــزر وار ساری قایماخدا دادین قره داغ

سنین اصلـــی آدیــن واردی کـــارا داغ مخــفف ادیپــــلر اولـــوپ قره داغ

چـــولـونده بوز سوری قـــولاغینــدا داغ چریشلرده ســـاری یاغین قره داغ

بیــــر تاریخدی سنه جوشون قلعه سی خویناری اوستونده وار قیز قالاسی

الینـــده مسلسل ستــــــار بالاســــی قوچـــــاخدیر هر بیر اولادین قره داغ

اون سگیز محالسان چوخ آدلی سانلی بوغدالی یونجالی معدنلی کانلی

ایللـــــــرین یاشیر شهرتلی شانلـــی هر یانا پایلانیر بالین قره داغ

کلیبر اوستونــــــــــده بابک قالاســی ایگیدلر یوردودی وار تماشاسی

دوشونـــــــده آرپیچی بابک قالاســـی دوشمنلرین توکدی قانین قره داغ

سبلان سهندین آدی ســــــــانی وار سرعینن آخان سویون دادی وار

دره لر ده بال قوطوســـــــی بالی وار مشهوردی سبلان بالین قره داغ

دیزمار بیر محالدی باغی میوه ســـی داغلاریننان گلیر کهلیگین سسی

اوچــــولار گـــــودللر اوون بره سین شر شر آغار آراز چایین قره داغ

خــــــدافرین سنه بویوک دایاخـــدیر مرز ده کی ایگیدلرین قوچاخدیر

سنــــتده یاشایانلار دایم اویاخــدیر قویماز گوله قانلی یاغین قره داغ

اوشتوبوندن گلیــــر گردکان یوکــــی مردانقیم انجیر ویریر سیل کیمی

داغلارینــــــدا گزیر اوو ایکی ایکــی گول چیچکدیر درن داغین قره داغ

مغانین غله ســی قویونی یاغــــی پنیری قورودی قاتیخ قایماغی

امـــلیک قوزولاری چمنـــی باغـــی اولوپ سنین افتخارین قره داغ

پامبیغی پایلانیر تبریـــــز تهرانــــــــا جواب ویریر بوغدا اونی ایرانا

تراکتوررار هارای سالیــــــر هریانــا آباد ایدر کشت کارین قره داغ

مواضخان ماحالی بویوک جلگه دی خواجه سی سرندی آباد اولکه دیر

نهندی هیقی چوخ سویملــــی دیر یادگاردی داغین داشین قره داغ

حسنـــو محالی گوللی میشه لـــی پامبیخلی دویلی تر بنفشه لی

ماراللار یوردودی نازلــی عشوه لــی چوخلی سوور اوز ایرانین قره داغ

زمستانیـــن دوندی بــــاهارا یازا گوزلین باتیبدی عشویه نازا

بخشی شرمندن دور سنه شعر یازا واردی سنین مین اوصافین قره داغ

شعر از استاد میرزامحمد بخشی

گئدیرسن

ساللانا ساللانا آلا گؤزلی یار باش گؤتوروپ نه مکانه گئدیرسن

قاشلاروو کمان کیمین قوروپسان سینیخ قلبی سن نشانه گئدیرسن

کهلیک کیمین افتان وخیزان سؤزرسن هر گئتدیکجن قراریمی کسر سن

آهو تک کؤوؤیؤپ یالقوز گزیرسن آختاریر سان آشیانه گئدیرسن

یئل وورور داغیدیر قارا تئللرین تئل اسدیکجه خوشو گلیر یئللرین

یاواش یئری کمر کس بئللرین اود سالیرسان شیرین جانه گئدیرسن

قارا تئل یاراشیر او دال گردنه قورخورام کج باخا بد نظر سنه

بیلمم نیه دوتوپ غضبین منه رحم ائتمیر سن بو جوانه گئدیرسن

سن بیر شمع سن من اولموشام پروانه دولانیم باشووا قوی یانه یانه

مغرور اولوپ بئل باغلاما جهانه جهان دا وار مین فسانه گئدیرسن

سن بیر گل سن منی خاره سالارسان غربت ائلده آه زاره قالارسان

«بخشی»دئیر گئتمه پشمان اولارسان افسونگردی بوزمانه گئدیرسن

قوجا تبریز

دئمه شهید وردیم خسارت گؤردوم سن باشوواوجا دوت آی قوجا تبریز

باقر خان ستار خان یوردوسان،وار اول سووپسان چوخ قیشلار،یای، قوجا تبریز

سایمویوپسان شاهی سلطانی خانی قوینوندا بسله ییپ سن شیخ خیابانی

مشروطه قوزویان سنین تک هانی ؟ جانیندان وریرسن پای قوجا تبریز

قوچاق نبین،قوچ کوراوغلون وارسنین اوجا داغین،آباد یوردون وارسنین

اردبیل، اهر تک ائلین وار سنین گلیر ورزقاندان های قوجا تبریز

ایگیت جوانلارین گؤستریر هنر مباز اوغلون وار تامام سربسر

آذر اوغلانلارین مردانه گزر دشمنلره سالار وای قوجا تبریز

مشکین سراب سنه دایاقدورشیرتک آذرشهرمراغه قوچاق ایگیت تک

مرند شبسترین،کندلرین تک تک ائله بیل جوشوپدور چای قوجا تبریز

دنیاوار،گؤی مسجد،ارکین وارسنین هامی بیلیر چوخ ایگیدین وار سنین

سبلاندان آخان سئلین وار سنین مغان جوشه گلیپ دای قوجا تبریز

ائل سؤن گنجه لی قره خانلیلار وطنی چوخ سون او حاجالیلار

یاغبستلو ایگیدی قره داغلیلار همیشه بیر کمک سای قوجا تبریز

مرکز اسلامسان عبادتین وار بو یولدا دنیا جان شهامتین وار

حمله ن وارفتحین وارشهادتین وار مکتبوو دنیایه یای قوجا تبریز

تؤم ئولکن،ائلین گلیپدور هایا قویماروخ تبریزیم دنیانی سایا

«بخشی»شعرلرین جهانه یایا دئدیرده دشمانا وای قوجا تبریز

باهالیخ

ئورَگیم یاندی کباب اولدی آجندان باهالیخ

طاقچادا توزلو قالیپ قدان وچایدان باهالیخ

قد کی اعیان مالیدور، دای تاپا بیلمَم کشمش

دای گروکمور گؤزومه سبزی بادمجان باهالیخ

من پیشیک تک اَتی گؤرجَک قاچیرام، هو چکیرم

باخ حاج عسگر آپاریر راستانی یاریدان باهالیخ

چون منیم بوشدی جیبیم، یوخدی ریالدان خبریم

اودیکی خلق دِییر آژدا یوخ ایمان باهالیخ

پول اولوپ جن، من اولدوم ایله بیل بسم الله

هاردا الله آدی گلسه قاچا شیطان باهالیخ

اوکو دولتی سنه آشمیجاخدور قاپیسین

کاسیبین یوخ قاپیسی وئرمیه میدان باهالیخ

کارمندین حقوقو اون گؤنو بول سول گرری

باقیسین گئتملیدور آللاها مهمان باهالیخ

زارعین بورجو قالیر بانگا تعاون دکانا

داها قویمور یاخینا صاحب دکان باهالیخ

دؤیؤ گؤرسه اوشاغیم غش ایلیوپ اَت چاغیریر

اَتی گیرسین گؤزونه یوخدو یئرآلمان باهالیخ

گئت حاج عزت گیله سن گؤر نه یئییر عشق ایلییر

فقرانن قویوسان آدینی نادان باهالیخ

منده پول یوخدو آلام اوغلوما بیر جت باشماخ

تومنی یوز تومنه ساتدی حاج عمران باهالیخ

دئمیرم تک دیزَنی ورزقانی اوخارانی

بلکه بوردان پیس اولوپ تبریز و تهران باهالیخ

بیری اطلس گئییری سونکی تاپانمیر پالازی

ایندی دنیا بئلدی تنها نه ایران باهالیخ

محتکر یخدی ائویم ایلدی دنیاده اسیر

دیک دوتوپدور قولاغین بو دلی حیوان باهالیخ

گؤرسه دربدده دوروپ لؤت کاسیبین گل بالاسی

او گونی اغلو گِییر اطلس و الوان باهالیخ

اولارا دین پول ووجدان پول و ایمان پولدی

چونکو اصلا اولارا گلمییپ ایمان باهالیخ

بار الاها سن ئوزون محتکیری ایله ذبون

بلکی آز سکته اده مرد مسلمان باهالیخ

«بخشی»آز ناله وفریادوفغان نغمسی ده

صاف سویون وار، چُرگین،توستولو قلیان،باهالیخ

قوجالیق

سینیم آلتمیش بشه چاتاندان بَری دنیا منه اولور دار یاواش یاواش

بُلبُلدم گل چیچکله اویناردیم یولومدا گورسنیرخار یاواش یاواش

عمرومده بیر کَسه پیس دِممیشدیم تملق ایلییپ باش اَیمه میشدیم

اوجا باش داغ کیمین اگیلمه میشدیم ایندی یاغیر باشا قار یاواش یاواش

اهل عیال چکیلیر قونشو پیس باخیر چوخ یوخون دوستلاریم دای اوزاقلاشیر

پوز اِیلیور منی یاندییر یاخیر اؤستؤمه گتیریر جار یاواش یاواش

سلام وئرن سلاممی کسیپدی قوهوم قارداش یالان یئره کؤسؤپدی

گؤزؤم نوردان دیز طاقتدن دؤشؤپدی طرلان یئرین آلیرر سار یاواش یاواش

هر کیمی گؤرورم پیس باخیر منه دانشسام طعنه لی سؤز آچیر منه

افاده ایلیور ناز ساتیر منه کسیلیپ باغلاردان بار یاواش یاواش

«بخشی» دییر دؤنسون فلکین چرخی

قوروسون آرازین داشقینلی ارخی

عمروم باشا چاتیپ قورتولان وختی

دای باخمیر ئوزومه یار یاواش یاواش

دوستلاردان گلایه

نقدر واریدیر اقتدار منده چوخ عزیز دوتاردی ائللریم منی

باغبان قوجالاندی بولود یاغمادی بستاندا قورودی گوللریم منیم

طایفامیزین شادلیغیدیم غمیدیم دنیادا نمونه دایی عمیدیم

باجی قارداشیما چوخ صمیمیدیم ثابت ایلمیشدی ایشلریم منیم

قاچاردیم هایینا سَسی گلنین یولداشیدیم آغلیانین گولنین

وکیلیدیم بیلمیه نین بیله نین اصلا تیتره مزدی دیزلریم منیم

یواش یواش کیچیک اولان یکلدی بیکار اولانلارین ایش اَله گلدی

پوزلی ایگیت اولدی دؤندی اِولندی یادیندان چیخارتدی سوزلریم منیم

بیری قهر ایلدی گلمدی بیزه بیری فخر ساتدی ویردیگیم میزه

مین جور ایراد تودی کیچیک بیر سؤزه باشلادی دانلادی دیللریم منیم

نیه دگیشیلدین نه گلدی سنه نیه اورک سوزون دمدین منه

شاید من ادیدیم بیر علاج سنه گوردوم دوشمان اولوپ دیللریم منیم

دئدیم منیم اَلدن اختیار گئدیپ یا بختیم یاتوپدور یا زمان دؤنوپ

عمر گئچیپ دوستلار الیمنن گئدیپ آزالیپدور پارتیم پوللاریم منیم

واللاه همینم کامیلدی عقلیم خیانت دانیشماز اصلا بو دیلیم

نقدور واریدی پولوم قلمیم اونونچون سُوَرمیش ایللریم منیم

کیمی گؤردون دانا یانا چیراغی پاییز گلدی باغمان پوزدی بوتاغی

«بخشی»شعرین یازسین اورکده داغی گوز یاشیم اولوپدور سئللریم منیم